حوزه نجف و فلسفه تجدد در ایران

حوزه نجف و فلسفه تجدد در ایران

نویسنده: موسی نجفی
ناشر: مشالعات تاریخ معاصر ایران - پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
زبان کتاب: فارسی
تعداد صفحه: 830
اندازه کتاب: وزیری سلفون - سال انتشار: 1387- دوره چاپ: 1

 

مروری بر کتاب

از آن‌جایی ‌که آغاز تاسیس حوزه علمی نجف به مهاجرت شیخ طوسی به این شهر باز می‌گردد و این شهر دوره‌‌های تاریخی متفاوتی را طی کرده، منابع متعدد و کتابخانه‌های بسیاری در نجف وجود داشته است. هچنین مقارن با دوران مشروطیت، حوزه درس آخوند خراسانی در نجف رونق و نشاط علمی بسیاری را پدید آورده بود، هرچند که نجف رونق سیاسی فراوانی نیز یافت که البته این امر به عوامل زمینه‌ساز ذهنیت سیاسی در عراق و به‌ویژه در نجف بازمی‌گشت. 
اما حضور اقوام و طوایف گوناگون، علما و روحانیون آزادی‌خواه و نواندیش به این امر دامن می‌زد، به‌طوری‌که مقارن با ایام مشروطیت، ایرانیان آزادی‌خواهی در عراق بودند که گرایش به اندیشه‌های دینی داشتند و به فعالیت‌هایی چون روزنامه‌نگاری می‌پرداختند و از خلال اسناد تاریخی، دشمنی انگلستان با این آزادی‌خواهان متدین آشکار می‌شود.

از خلال مکتوبات و جراید سیاسی نجف و با پژوهش در آن‌ها اصول فلسفه سیاسی حوزه نجف به‌دست می‌آید که در این مکتوبات از علل انحطاط جوامع و دولت‌ها، جنگ‌های صلیبی، مواجهه تمدن اسلامی با غرب و اصول حیات اجتماعی سخن به‌میان آمده است. همچنین وقتی مکتوبات، مطبوعات و متون تاریخی ـ سیاسی نجف را در عصر مشروطیت بررسی می‌کنیم، به جنبه‌های بسیار جالب و تازه‌ای از دیدگاه‌های مبتنی بر گونه‌ای اندیشه دینی، عقلانیت و فلسفه تاریخ برمی‌خوریم. این جنبه‌ها بیشتر رویکرد انتقادی دارد و بر آن است تا با استمداد از عناصر اندیشه دینی به بررسی و مطالعه وضع موجود عصر و نظام‌ها و فعالیت‌های سیاسی، اجتماعی مطلوب و لازم بپردازد. 

نگاشته‌های سیاسی حوزه نجف از موانع تحقق این اندیشه دینی نیز سخنان بسیار گفته‌اند و آن را از جهات گوناگون بررسی کرده‌اند. در این عرصه، بحث اصطلاحات در ضوابط اجتماعی، نظام‌های آموزشی و نظام حکومتی و اداری ایران نیز مورد توجه قرار گرفته است و از خلال مطالعه مکتوبات سیاسی نجف، اصول فلسفه سیاسی آن حوزه در مورد تجدد، اصلاح‌طلبی، غرب‌شناسی، استعمارشناسی، نهضت‌شناسی و مسایل گوناگون اندیشه سیاسی به‌دست می‌آید.

نویسنده در تحقیق حاضر بر آن است با استناد به رسائل و مطبوعات سیاسی منتشر شده در نجف در یک مقطع تاریخی ـ از مشروطیت دوم تا رحلت آیت‌الله آخوند خراسانی ـ تصویری از فضای حاکم و نگاه حوزه ایرانی نجف نسبت به مسائل سیاسی و اجتماعی فراهم آورد و در پی آن مواضع علمای نجف را در قبال مفاهیم و پدیده‌هایی چون تجدد، غرب، استبداد، استعمار و ناخشنودی آنان از روند حوادث در ایران پس از استقرار مشروطیت بررسی و تبیین نماید . در این کتاب همچنین متن سه نشریه فارسی حوزه دینی ـ سیاسی نجف به چاپ رسیده است .

کتاب در دو بخش جداگانه فراهم آمده است" :دفتر یکم "طی سه فصل به بررسی مواضع و دیدگاه‌های علمای نجف در قبال مشروطیت اختصاص دارد . در فصل اول سابقه و وضعیت و شرایط خاص "نجف "از جنبه‌های دینی و تقدس، تاریخی، علمی و سیاسی بررسی می‌شود .فصل دوم با دو مبحث "نقد مشهورات در نهضت مشروطیت ایران "و "بررسی اهمیت مطبوعات در رسائل سیاسی آزادیخواهان ضد غرب عتبات عالیات "تدوین شده است .در فصل سوم، "اصول فلسفه سیاسی نجف "ذیل این مباحث بررسی و تبیین می‌گردد" :فلسفه سیاسی و اندیشه اجتماعی در غرب و تاثیر آن در ایران"، "عقلانیت و فلسفه تاریخ در قوانین حیات اجتماعی و سیاسی"، "ماهیت تفکر غرب و نقد اقتباس آن در فلسفه تجدد ایران"، "غرب‌شناسی ایرانیان با نگرش به غرب و غربیان (تقلید، اقتباس، نقد)"، "انتقاد نجف از روند سیاسی و اجتماعی ایران در دوره مشروطیت دوم ایران"، "ضرورت حکومت و حاکمیت اندیشه دینی و ارتباط سایر مفاهیم با آن"، "اندیشه دیانت و ملیت و وحدت اسلامی .

بخش دوم ؛که بیشترین حجم کتاب را به خود اختصاص داده، شامل متن کامل سه مجله و رساله سیاسی در حوزه نجف است .این متون عبارت‌اند از" :الغری"، "دره‌النجف "و "نجف ."کتاب با نمایه اسامی اشخاص و تصاویری از رساله‌ها و علمای مشهور نجف به پایان می‌رسد .

نوشتن نظر

لطفا برای ثبت نظر وارد حساب خود شده یا ثبت نام نمایید.

حوزه نجف و فلسفه تجدد در ایران

  • 480,000ریال
  • 395,000ریال

برچسب ها: موسی نجفی, تاریخ اجتماعی ایران, تجدد در ایران, مدرنیته در ایران, مشروطه, تاریخ مشروطیت, فقه شیعه, تاریخ شیعه, حوزه علمیه, روحانیت شیعه, کتاب حوزه نجف و فلسفه تجدد در ایران